ZZP Servicedesk

Wet DBA: waar moet je als zzp’er aan voldoen in 2020?

Wet DBA: waar moet je als zzp’er aan voldoen in 2020?

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email
Als zzp’er ben je de afgelopen jaren niet bepaald verwend met vereenvoudigde regelgeving vanuit de overheid. Met ogenschijnlijk goedbedoelde oplossingen als de VAR en wet DBA probeert de overheid een kleine groep te beschermen, maar creëert het vooral onduidelijkheid, verwarring en frustratie voor velen. Aan welke regels moet jij als zzp’er momenteel voldoen en wat kun je verwachten van de toekomst?

Goede intenties

De overheid wil voorkomen dat bedrijven werknemers ontslaan om vervolgens zzp’ers in te huren om hetzelfde werk te doen. Voor bedrijven zonder ethisch kompas is dat namelijk een populaire methode om onder sociale werkgeverslasten uit te komen zoals:

  • Doorbetalen bij ziekte (2 jaar)
  • Arbo-regels
  • Integratietrajecten
  • Ontslagbescherming

Bedrijven die geassocieerd zijn met dergelijke praktijken zijn Post NL en Deliveroo. Gedupeerde werknemers waren in die voorbeelden respectievelijk bezorgers van post en maaltijden.

Bezorgers van Deliveroo protesteren in 2018 tegen de in hun ogen geforceerde transformatie naar het zzp-schap.

Cijfers tonen aan dat het merendeel van de zzp’ers (88.8%) het zzp-schap boven werken in loondienst verkiest. Over het algemeen zijn zzp’ers zelfs positiever dan ooit over hun financiële situatie. Bovendien is slechts een kleine groep (8%) ontevreden met de huidige arbeidsomstandigheden. Voor het merendeel van de zzp’ers is het streven van de overheid dus volledig overbodig, maar de intentie om de kleine risicogroep te beschermen is niet verkeerd.

Grafisch overzicht van de tevredenheid van zzp’ers
Het merendeel van de zzp’ers werkt het liefst als zelfstandig ondernemer.

Slechte uitvoering

De manier waarop de overheid de risicogroep probeert te beschermen, richt onderweg helaas veel schade aan. Met name de wet DBA, waarbij iedere zzp’er in Nederland tijdelijk unieke modelovereenkomsten op moest stellen met iedere opdrachtgever, deed de wenkbrauwen door heel het land fronsen. Om de relatief kleine risicogroep te beschermen werden alle 1,1 miljoen zzp’ers in Nederland met een enorme berg papierwerk opgezadeld.

Regels als het niet mogen aannemen van instructies en de ontzegging om bij vergaderingen aanwezig te zijn, getuigden bovendien van een volledig gebrek aan realiteitszin over hoe in moderne teams waarde gecreëerd wordt en innovatie plaatsvindt.

Ontevredenheid bij alle betrokkenen

De manier waarop de overheid haar doelen probeert te bereiken leidt bij alle betrokkenen tot ontevredenheid. Onderzoek van het CBS en TNO toont aan dat 75% van de zzp’ers het belastend vindt om aan de huidige regelgeving te voldoen.

Uit het toezichtsplan Arbeidsrelaties (maart, 2019) komt naar voren dat opdrachtgevers de huidige wet- en regelgeving eveneens als complex en tijdrovend ervaren. Sommige opdrachtgevers geven daarbij zelfs aan dat een aantal van hun arbeidsrelaties wellicht als dienstbetrekking moet worden gekwalificeerd. Oftewel: het einddoel is met de huidige strategie zeker nog niet bereikt. Kabinet Rutte III erkende in het regeerakkoord al dat de huidige wet (DBA) niet functioneert en heeft de wet DBA daarom opgeschort.

Waar moet ik nu rekening mee houden als zzp’er?

Het is nog onduidelijk wat voor de wet DBA in de plaats komt. Tot 2021 is er nu sprake van een handhavingsmoratorium. Dit betekent dat je eventuele modelovereenkomsten tot eind dit jaar in ieder geval niet hoeft na te komen. Er zullen bovendien geen boetes of naheffingen volgen voor het niet aangaan van nieuwe overeenkomsten.

Het opschorten van de handhaving geldt niet voor ‘kwaadwillenden’, die bewust zzp’ers inzetten, terwijl ze weten dat er sprake is van een dienstbetrekking. In deze opzettelijke gevallen, kunnen boetes en naheffingen nog steeds verwacht worden.

Wat kan ik verwachten van de nieuwe zzp-wet?

Negatieve signalen

Na een jarenlange discussie over wanneer je wel of niet als zelfstandige mag werken, leef je als zzp’er momenteel nog steeds in onduidelijkheid over de toekomst. In de komende maanden moeten alle betrokken zzp-, werknemer- en werkgeverorganisaties elkaar zien te vinden in een gezamenlijke oplossing. Verschillende belangen en gevoeligheden omtrent onderwerpen als de hoogte van het minimumtarief maken dit geen eenvoudige opgave.

De introductie van de nieuwe regelgeving is al drie keer opgeschort. Wie zegt er dat dit niet nog eens zal gebeuren? Het is zeker geen garantie dat bij de volgende stemming in de Eerste en Tweede kamer een meerderheid bereikt wordt.

Positieve signalen

Bovenal lijken er lessen geleerd te worden van de mislukte acties tot dusver. Minister Koolmees benoemt in het debat ‘Begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid (november, 2019) dat hij begrijpt dat zzp’ers niet over één kam te scheren zijn en streeft naar een aanpak die recht doet aan de diversiteit van zzp’ers.

In datzelfde debat geeft hij aan dat het handhaven op het gebied van schijnzelfstandigheid geen onnodige onrust moet veroorzaken en echte ondernemers met rust moet laten.

Er wordt veelvuldig benadrukt dat zorgvuldigheid geboden is en dat de nieuwe regels goed uitvoerbaar moeten zijn. Dit geeft in ieder geval hoop dat van het verleden geleerd is en de uitvoerbaarheid dit keer hoog in het vaandel staat.

Ook heeft er een internetconsulatie plaatsgevonden, waarop alle belanghebbenden in Nederland hun mening en ideeën hebben kunnen delen. Dit vergroot de kans dat de oplossing daadwerkelijk rekening houdt met de invalshoeken van alle betrokkenen.

Concrete invulling

De meest actuele oplossing waarover nu gesproken wordt, maakt onderscheid tussen verschillende type zzp’ers en hun wensen. Concreet moeten zzp’ers met een laag inkomen beschermd worden via een minimumtarief en kunnen zzp’ers met een hoger inkomen via een zelfstandigenverklaringen hun vrijheid claimen.
Voor de tussengoep moet een webmodule duidelijkheid verschaffen aan opdrachtgevers over welke klussen door zelfstandigen kunnen worden uitgevoerd.

Type zzp’er Behoefte Oplossing
‘De onderkant’ Bescherming Minimumtarief
‘Tussengroep’ Duidelijkheid Webmodule voor opdrachtgevers om te bepalen welke klus door zelfstandigen kan worden uitgevoerd
‘De bovenkant’ Vrijheid Zelfstandigenverklaring

Conclusies en aanbevelingen

Ongeacht of je het eens bent met de oplossingen zoals die nu op tafel liggen, lijkt in ieder geval een regelgeving te ontstaan waarbij rekening wordt gehouden met de diversiteit van zzp’ers. Bovendien lijkt dit keer beter te worden stilgestaan bij de mate waarin de nieuwe wet in de praktijk zal werken.

Als zzp’er kun je dus vooral hopen dat de derde wetgeving scheepsrecht wordt. Ook wanneer het niet precies bij jouw wensen aansluit, lijkt het in ieder geval een stap vooruit.

Blijf tot die tijd doen waar je zelf goed in bent: ondernemen, waarde toevoegen en oplossingen creëren. Dat is waarom je in eerste instantie ondernemer bent geworden. De (nieuwe) regelgeving van de overheid heb je daar niet voor nodig.

Ter inspiratie sluiten we graag af met het volgende gedicht:

Je moet zeilen op de wind van vandaag
De wind van gisteren helpt je niet vooruit
De wind van morgen blijft misschien wel uit
Je moet zeilen op de wind van vandaag

ZZP LIDMAATSCHAP

Onbeperkt advies voor een laag bedrag

€ 12,50

 p. maand*

                    * excl. 21% btw 

Prinsjesdag
Op Prinsjesdag, dinsdag 15 september 2020, worden de beleidsplannen voor het komende jaar bekendgemaakt. In dit artikel vind je vanaf 15.00 uur een overzicht…
Via scenarioplanning jouw overlevingskans vergroten als zzp'er
De coronacrisis heeft het zzp-landschap volledig op zijn kop gezet. Nog nooit was het zo onduidelijk hoe de toekomst eruit zal zien. Als ondernemer…
Derde steunpakket officieel bekendgemaakt dit betekent het voor zzpers
Op vrijdag 28 augustus heeft het kabinet het derde steunpakket voor ondernemers in coronacrisis gepresenteerd. De belangrijkste informatie voor zzp’ers vind je in dit…
aanvragen regelingen zzp coronacrisis
Gratis premium Download ZZP tegemoetkomingen tijdens coronacrisis Welke regelingen zijn er en hoe vraag je ze aan? Het kabinet heeft de regelingen uit het…

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief!

Zo blijf je op de hoogte van alle trends en ontwikkelingen op het gebied van zelfstandig ondernemerschap.